Veel mensen denken dat de scheiding het moeilijkste moment is. Maar in de praktijk zien wij dat problemen vaak pas later ontstaan, wanneer er bijvoorbeeld een nieuw samengesteld gezin komt.
Wij spreken regelmatig mensen die zeggen:
- Ik ben ongelukkig in mijn samengestelde gezin
- Er zijn veel spanningen in ons samengestelde gezin
- Ik heb soms spijt van mijn samengestelde gezin
- We denken erover om weer apart te gaan wonen
- Het samengestelde gezin is toch moeilijker dan ik dacht
Dat zijn geen uitzonderingen. Dat is de realiteit waar veel samengestelde gezinnen tegenaan lopen.
Waarom een samengesteld gezin vaak moeilijker is dan mensen denken
Een samengesteld gezin lijkt op papier eenvoudig: twee volwassenen, kinderen uit een eerdere relatie, en opnieuw beginnen. Maar in werkelijkheid is een samengesteld gezin vaak ingewikkelder dan een eerste gezin.
Er ontstaan spanningen in een samengesteld gezin over:
- opvoeding en regels
- loyaliteit van kinderen
- contact met de andere ouder
- geld en kosten
- de rol van een stiefouder
- samenwonen of juist apart wonen
- een nieuwe baby in een samengesteld gezin
Vooral wanneer er een nieuwe baby in een samengesteld gezin komt, verandert de balans in het gezin. Kinderen kunnen zich buitengesloten voelen of bang zijn dat ze minder belangrijk worden. Dat zorgt vaak voor verdriet, boosheid of terugtrekgedrag, terwijl ouders juist dachten dat ze een nieuwe start maakten.
Spanningen in een samengesteld gezin gaan vaak over loyaliteit
Wat eruitziet als lastig gedrag van kinderen, is vaak iets anders. Veel kinderen in een samengesteld gezin hebben het gevoel dat ze moeten kiezen tussen hun ouders. Dat noemen we een loyaliteitsconflict.
Een kind kan bijvoorbeeld denken:
- Als ik het leuk heb bij mama en haar nieuwe partner, doe ik papa pijn
- Als ik aardig ben tegen de stiefouder, ben ik mijn andere ouder niet trouw
- Als ik zeg dat ik het hier niet leuk vind, maak ik iemand verdrietig
- Als ik zeg dat ik het wel leuk vind, kwets ik de andere ouder
Kinderen lossen dat vaak zelf op door:
- niet meer te willen komen
- stil te worden
- boos te worden
- buikpijn te krijgen
- ruzie te maken bij het halen en brengen
Ouders denken dan vaak dat er iets mis is met het kind of met de andere ouder, maar meestal is het kind vooral loyaal en in de war.
Per leeftijd verschilt het ook hoe het voelt voor een kind om op te groeien in een samengesteld gezin. Lees hier meer.
Samengesteld gezin en toch weer scheiden
Er wordt vaak gezegd dat ongeveer één op de drie samengestelde gezinnen alsnog uit elkaar gaat. Dat is veel. Niet omdat mensen niet van elkaar houden, maar omdat een samengesteld gezin andere problemen kent dan een eerste relatie.
Je hebt altijd te maken met een ex-partner, kinderen moeten schakelen tussen twee huizen, een stiefouder heeft wel een rol maar geen echte ouderpositie en ouders voelen zich vaak klem tussen partner en kind. Niemand wil het fout doen, maar toch gaat het mis. En dan komen mensen opnieuw op een punt waarop ze zeggen dat ze ongelukkig zijn in hun samengestelde gezin en toch weer willen scheiden.
Samengesteld gezin en apart wonen
Wat wij ook steeds vaker zien, is dat mensen in een samengesteld gezin ervoor kiezen om apart te wonen, maar wel een relatie te houden. Niet omdat ze niet van elkaar houden, maar omdat de druk in één huis te groot wordt voor de kinderen. Dat is geen mislukking. Soms is dat juist een manier om rust te creëren.
Maar idealiter praat je hier al over voordat je gaat samenwonen en een samengesteld gezin vormt.
Daarom bespreken wij dit al tijdens de scheiding
Wij begeleiden mensen die gaan scheiden. Soms zitten mensen al in een samengesteld gezin en besluiten zij alsnog uit elkaar te gaan. Dan moeten er opnieuw afspraken worden gemaakt over de kinderen, de zorgverdeling, alimentatie en de praktische zaken.
Maar we zien ook dat veel mensen die nu gaan scheiden, later weer een nieuwe partner krijgen en opnieuw een gezin vormen. En juist daar ontstaan in de praktijk vaak nieuwe spanningen, vooral voor kinderen. Daarom kijken wij bij het maken van een ouderschapsplan niet alleen naar de situatie van nu, maar bespreken we ook wat er kan gebeuren als er later een nieuwe partner komt of een samengesteld gezin ontstaat.
Daarvoor kun je afspraken maken, bijvoorbeeld in een stiefplan. Niet omdat je alles kunt vastleggen, maar omdat je daarmee veel problemen in de toekomst kunt voorkomen, vooral voor kinderen.
Scheiden is ook vooruitkijken
Een scheiding stopt niet bij het tekenen van een convenant of ouderschapsplan. In veel gezinnen verandert de situatie in de jaren daarna nog een keer, bijvoorbeeld omdat er een nieuwe partner komt, omdat mensen gaan samenwonen of omdat er een nieuw samengesteld gezin ontstaat.
Daarom is het belangrijk dat afspraken niet alleen werken op het moment van scheiden, maar ook als het leven verandert. Door daar vooraf over na te denken en afspraken over te maken, voorkom je dat kinderen later opnieuw klem komen te zitten tussen ouders, stiefouders en nieuwe gezinnen.
Scheiden gaat daarom niet alleen over uit elkaar gaan, maar ook over hoe je daarna verder gaat als ouders. Dat noemen wij het nieuwe scheiden.
Iedereen zit netjes, maar hoe vrij voel je je?
Als je naar de foto bij deze blog kijkt, zie je een gezin dat netjes naast elkaar zit. Rechte rug, handen op de knieën, iedereen kijkt naar voren. Het lijkt rustig. Bijna perfect.
Maar als je beter kijkt, zie je iets anders. Niemand raakt elkaar aan. Niemand leunt tegen elkaar aan. Iedereen zit op zijn eigen stukje bank. Het lijkt een gezin, maar het voelt niet als één geheel.
Zo voelen veel samengestelde gezinnen ook. Iedereen doet zijn best. Iedereen probeert het goed te doen. Niemand wil ruzie. Dus we gedragen ons netjes, aangepast en voorzichtig. Maar ondertussen kan het voelen alsof je in een soort keurslijf zit: kinderen die zich aanpassen om niemand pijn te doen, ouders die balanceren tussen partner en kind, een stiefouder die niet te veel wil zeggen maar zich wel verantwoordelijk voelt, en een ex-partner die altijd op de achtergrond aanwezig blijft.
En juist omdat iedereen zo zijn best doet en zich inhoudt, wordt er vaak niet meer echt gepraat over wat iemand voelt. En dan lopen spanningen langzaam op. Niet alles wat er netjes uitziet, voelt ook netjes van binnen.
Scheiden is ook vooruitkijken
Ga je scheiden en zijn er kinderen betrokken? Dan is het belangrijk dat de scheiding niet alleen goed geregeld wordt voor nu, maar dat er ook wordt nagedacht over de toekomst. Veel ouders krijgen later weer een nieuwe partner en vormen een samengesteld gezin. Juist daar ontstaan in de praktijk vaak nieuwe spanningen voor kinderen.
Wij begeleiden mensen bij hun scheiding en denken ook mee over dit soort situaties. Bijvoorbeeld door in het ouderschapsplan alvast aandacht te besteden aan wat er gebeurt als er later een nieuwe partner komt, of door afspraken te maken in een stiefplan. En als een samengesteld gezin uiteindelijk toch weer uit elkaar gaat, begrijpen wij als stiefplancoach wat daar speelt en wat er geregeld moet worden voor ouders en kinderen.
Wil je dat je scheiding goed geregeld wordt, met aandacht voor de kinderen en voor de toekomst? Dan kun je een informatiegesprek aanvragen. Dan kijken we samen wat er nodig is in jullie situatie.
Wanneer wil je een afspraak met onze ScheidingsWijze?
Plaats een reactie:
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.